Artemis nedir?

Yunan mitolojisinde Orman Tanrıçasıdır. Zeus İle Leto'nun kızı, Apolıon'un ikiz kardeşidir. Efsaneye göre babasının arzusu üzerine hiç evlenmedi. Bütün vaktini su perileriyle birlikte ormanlarda avlanmakla geçirdi. Bundan ötürü «Av Tanrıçası» olarak da kabul edilir. Romalılar Artemis'e «Diana» adı altında daha çok «Ay ve Işık Tanrıçası» olarak taparlardı.

Hyginus’a göre Artemis doğumundan itibaren hiç bir erkeğe yüz vermemiş, kimseye gönlünü kaptırmamıştır. Fakat, bir gün dev cüsseli avcı Orion’la tanışmış ve ondan hoşlanmıştır. Orion’la beraber vakit geçirmeye, beraberce avlanmaya başladıkları zaman Apollon kardeşinin bu adamla vakit geçirmesini kıskanmış ve Orion’dan kurtulmak için fırsat kollamaya başlamıştır.

Bir gün Orion denize girer ve yüzmeye başlar. Güneş gibi dünyada ne var ne yok gören Apollon, Orion’un denize girdiğini görür ve korkunç bir plan yapar. Artemis’e uzakta, denizin içinde belli belirsiz gözüken bir karaltıyı göstererek, O’na denizin içinde, ufukta gözüken bu nesneyi vuramayacağını söyler.

Hırslanan Artemis oku ile uzakta gözüken o nesneyi hedefler ve vurur. Daha sonra vurduğu şeyin denizde yüzen Orion olduğunu anlayınca yıkılır ve harap halde kala kalır. Kızının durumunu gören ve üzüntüye kapılan Zeus, Orion’u göklerde sürekli parlayan bir takım yıldızı haline getirir ve böylece Artemis’in acısını bir nebze de olsa azaltır. Sonuç olarak, göklerde ışıl ışıl parlayan Orion takım yıldızının arkasında Artemis’in aşkı bulunmaktadır.

Artemis tapınağı en az tanrıça kadar ünlüdür. İlk inşa edildiği tarihten itibaren, birkaç defa yakılıp yeniden yapılmış ve son olarak o kadar görkemli inşa edilmiştir ki, o haliyle, o çağın insanları, tapınağı “Dünyanın 7 Harikası”ndan biri olarak kabul etmişlerdir. Tapınakta bulunan “Artemis Heykeli” söylenenlere göre “asma ağacı”ndan yapılmıştır ve yine iddiaya göre, çürümesin diye, bu heykel her yıl yağlanırmış. Zaten: yapılan kazılarda bugüne kadar altın veya gümüş Artemis heykeli bulunmamıştır. Öte yandan, kazıların hala devam ettiği ve toprağın altında nelerin gizli olduğu da bilinmemektedir.

artemis

Artemis Tapınağında bulunan heykellerin: halk üzerinde büyük etkisi olduğu söylenir. Hatta: tapınak bekçileri: burayı ziyaret eden meraklılara, heykelin gözlerine bakmamalarını önerdikleri söylenir. Çünkü: heykel göz kamaştırıcı şekilde parlaktır. Gelelim: Artemis Tapınağının geçmişinde, dünyaya günümüze kadar uzanan bir deyimin ulaşmasına neden olan olaya: Tapınağın en muhteşem yıllarında: Efes şehrinde “Herostratos” isimli, kunduracılık yaparak geçimini sağlayan saf bir adam yaşamaktadır.

Bu adamın kimseye zararı dokunmaz, ama “ünlü olmak gibi” çok büyük bir zaafı bulunmaktadır. Çevresinde ise, onun bu zaafını çok güzel kullanabilecek, bir yığın maceracı, soyguncu, politikacı insan bulunmaktadır. Sonunda bir gün: çevresindeki insanlar, bu bizim kunduracının zaafını kullanırlar ve “meşhur olmak istiyorsan, Artemis Tapınağını yakmalısın o zaman adın tarihe geçer” derler. Herostratos: önceleri korkup ürktüğü bu planı gerçekleştirmek için: bir süre sonra harekete geçer.

İklim nedeniyle yangınları söndürmenin zor olduğu bir yaz gününde: MÖ.356 yılının 21 Temmuz günü: harekete geçer ve tapınağı ateşe verir. Tapınak: içindeki kandiller için saklanan yağlar nedeniyle hızla yanar ve bu sırada tapınağın hazinesi şehirdeki tüm çapulcular tarafından yağmalanır. Ertesi gün: duman ve sis bulutları arasında kalan ünlü tapınağın ayakta kalan harabesi çok hazindir. Şehir halkı: çok sevdikleri tanrıçalarının tapınağını yangından kurtaramamışlardır. Yalnız: başka bir gerçek daha ortaya çıkar. Neden Tanrıça kendi tapınağını yangından koruyamamıştır?

 

Bartemisu sorunun yanıtı: yıllar sonra anlaşılır. Çünkü: MÖ.356 yılının 21 Temmuz günü: Tanrıçanın bir görevi bulunmaktadır ve yangın günü, yıldızlar tanrıçaya büyük bir kişinin o gün doğacağını haber vermişlerdir. Hatta: bu kişinin doğup büyüdüğü zaman, ünlü bir kral hatta bir imparator olacağı ve o çağ dünyasının her yönüne akınlar yapacağı, ülkeleri ele geçireceği ve yeni bir çağ yaratacağını müjdelerler. Bunun sonucunda, bu ünlü kişinin doğumunun bizzat tanrıça tarafından yapılması gerektiğini bildirirler.

Bu haberler üzerine: tanrıça 21 Temmuz günü tapınaktan ayrılarak Makedonya’nın Pella şehrine gider ve tarihte önemli bir rolü bulunan “Büyük İskender” doğar. Bu nedenle: tanrıça tapınağının yanmasına engel olamamıştır. Evet: tapınak yanar ve daha sonra: Efesliler, kunduracı Herostratos’a en korkunç cezayı verirler ve hatta onun adını anan herkes için “ölüm” emri verilir. Bu olaydan sonra: yüzyıllarca, şan ve şöhret tutkunu kişileri “Herostratik” denilir.